Haksız Rekabet Nedir?

Haksız rekabeti meydana getiren fiil ekonomik değer taşımalıdır

Haksız rekabet, firmaların, işletmelerin veya şirketlerin yaratmış olduğu markasına, imajına, kurumsal kimliğine müşteri portföyüne, ürün çeşidine karşı sistematik davranışlarla gerçekleştirilen, kötü niyetli ve haksız olarak öne çıkmak ve diğer firmalara özellikle maddi açından zarar vermek amacıyla gerçekleştirilen tüm davranışlardır.

 
Haksız Rekabet Halleri Nelerdir?

Haksız rekabet halleri, Türk Ticaret Kanunu’nda yahut Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da açıkça ve örneklerle sayılmış değildir. Buna karşı kanun lafzından ve güncel Yargıtay kararlarından yola çıkılarak şu hallerin haksız rekabete sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır:

v Dürüstlük kuralına aykırı beyanlarda bulunmak, davranışlar gerçekleştirmek,

v İşletmelerin kendi ürünleri hakkında gerçek dışı beyanlarda bulunarak ürünlerini ön plana çıkarması,

v Diğer işletmelerin ürünlerini kötülemek,

v İşletmelerin kendi ürünleri ile diğer işletmelerin ürünlerini karşılaştırması, bunları halka duyurması,

v Piyasa fiyatının çok altında satış yaparak diğer işletmeleri zor duruma sokmak,

v Müşterilerin satın alma özgürlüğünü etkileyecek aşırı davranışlarda bulunmak, reklamlar yayınlamak,

v İşletmelerin üründe olması zaruri özellikleri ek özellik gibi lanse ettirerek ürünü ederinden pahalıya satmak,

v Diğer işletme veya firmaların işçilerine yahut yöneticilerine yarar sağlamak suretiyle firmaya zarar vermek,

v Meslek odalarının belirlediği indirimler dışında aşırı indirim yapmak,

v Diğer firmaların iş sırlarını elde ederek kendi yararına haksız çıkar sağlamak,

v Müşteriyi aldatıcı reklam yapmak,

v Müşterinin iradesini yanıltmak,

v Gerçek dışı beyanlarda bulunarak ürün satmak.

 
Haksız Rekabetin Şartları Nelerdir?

Haksız rekabetin oluşması için gerekli şartlar, Türk Ticaret Kanunu ve Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da sırayla sayılmamıştır. Ancak Yargıtay kararları, kanun lafzı ve güncel uygulamalardan yola çıkılarak haksız rekabetin şartlarının şunlardan ibaret olduğunu söylemek mümkündür:

v Haksız eylemleri meydana getirenler ile haksız eylemlere maruz kalanlar arasında ekonomik rekabet var olmalıdır,

v Haksız ve hukuka aykırı bir fiil meydana getirilmelidir,

v Bu haksız ve hukuka aykırı fiil sebebiyle bir zarar meydana gelmiş olmalı yahut zararın meydana gelme ihtimali yüksek olmalıdır,

v Haksız rekabetin meydana getiren fiil ekonomik değer taşımalıdır.

 
Haksız Rekabet Davaları

Haksız rekabet hallerinde haksız rekabette bulunana karşı açılabilecek davalar dört başlıkta toplanabilir:

v Tespit Davası

v Men (Önleme) Davası

v Maddi Durumun Ortadan Kaldırılması Davası

v Tazminat Davaları

Tespit Davası

Haksız rekabeti tespit davası, gerçekleştirilen eylemlerin haksız rekabet kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine dair açılan bir davadır.  Bu davanın sonucunda mahkeme tarafından yalnızca eylemlerin haksız rekabete sebebiyet verip vermediği meselesi sonuca bağlanır.

Açılacak olan tespit davasında davayı açanın zarara uğrayıp uğramadığı hususu ele alınmayacağı gibi davacının zarara uğradığı kesin olsa dahi herhangi bir tazminata hükmedilmez.

Tespit davasının açılmasındaki hukuki yarar, gerçekleştirilen eylemlere karşı açılabilecek olan diğer davalarda karşımıza çıkar. Örneğin, kendisine karşı haksız rekabet kapsamında kalan eylemlerin gerçekleştirildiğini düşünen davacı, öncelikle açacağı tespit davası ile bu haksız rekabete ilişkin eylemleri mahkeme kararı ile de kanıtlayıp ardından açacağı önleme ve tazminat davalarının akıbetini kendi lehine çevirebilecek olup yargılamanın daha kısa sürede tamamlanmasını sağlayabilir.

Men (Önleme) Davası

Haksız rekabeti önleme davası, davacının kendisine karşı davalı tarafından gerçekleştirildiğini iddia ettiği haksız rekabet kapsamındaki eylemlerinin tekrarlanmaması ve bir an evvel ilgili eylemlere son verilmesi istemiyle açılan bir davadır. Bu davanın sonucunda mahkeme tarafından verilecek ilam ile davalının gerçekleştirmiş olduğu haksız rekabete ilişkin eylemlerini devam ettirmesi yasaklanır, davacının gelecekte oluşacak zararları mahkeme ilamı ile önlenir.

Maddi Durumun Ortadan Kaldırılması Davası

Meydana getirilen haksız rekabet eylemleri sebebiyle davacı bünyesinde oluşan zararların temizlenmesi ve davacının zedelenen itibarının, imajının ve kariyerinin davacıya yeniden teslim edilmesi için açılan davaya maddi durumun ortadan kaldırılması davası bir diğer adıyla ref’i davası denilmektedir.

Maddi durumun ortadan kaldırılması davası ile davalının kasten yaptığı yanıltıcı beyanlar düzeltilir davacıya tabir-i caiz ise itibar iadesi sağlanır.

Maddi durumun ortadan kaldırılması davası açan davacı, yanlış beyanların düzeltilmesi için haksız rekabetin gerçekleştirilmesinde kullanılan araç ve gereçlerin mahkeme tarafından imhasını da talep edebilir.

 
Haksız Rekabete Dayalı Tazminat Davası

Haksız rekabet sonucu gerçekleştirilen eylemler neticesinde zarara uğrayan kimse, ilgili eylemleri gerçekleştiren kişiye karşı hem maddi hem de manevi tazminat davası açabilir.

Maddi tazminat davasında davacı, davalıdan ilgili haksız rekabet eylemleri sebebiyle mahrum kaldığı ücreti, bu süre zarfında uğradığı ekonomik zararı, kendisine karşı yöneltilen yanıltıcı beyanları gidermek adına yaptığı masrafları talep edebilir.

Manevi tazminat davasında davacı, davalıdan ilgili haksız rekabet eylemleri sebebiyle yaşadığı ekonomik buhranın hem kendisi hem ailesi hem de çalışanlarında meydana getirdiği elem, keder ve ızdırabın maddi olarak karşılığını isteyebilir.

Haksız Rekabette Dava Açmaya Yetkili Olanlar

Haksız rekabete ilişkin eylemlerin meydana gelmesinin ardından bu zararın tespiti ve zararın giderilmesi için yukarıda sayılan davaları açabilecek kişiler Türk Ticaret Kanunun 56. Maddesinde sınırlı sayıda sayılmıştır. Gerçekleştirilen haksız rekabet eylemleri sebebiyle müşterileri, alıcıları, mesleki itibarı, ticari faaliyetleri zarar gören ve faaliyet gösterdiği sektördeki konumu sarsılan kimseler tarafından açılabilir.

Haksız Rekabette İhtiyati Tedbir ve Zamanaşımı

Haksız rekabet davalarında dava sonuçlanana kadar yargılama sürecinde davacıya karşı gerçekleştirilen haksız rekabet eylemlerinin yargılama sonucuna kadar önlenmesi ve hak kayıplarının önüne geçilebilmesi açısından mahkemeden davacı lehine ihtiyati tedbirlerin uygulanmasına karar verilmesi talep edilebilir.

Türk Ticaret Kanunu’nun 61. Maddesinde haksız rekabet halinde mahkemeden talep edilebilecek ihtiyati tedbirler sırayla sayılmıştır. İlgili kanun hükmü gereğince haksız rekabet halinde mahkemeden şu ihtiyati tedbirler talep edilebilir:

v Var olan durumun korunması,

v Haksız rekabetin engellenmesi,

v Haksız rekabet sonucunda meydana gelen maddi durumun ortadan kaldırılması,

v Haksız rekabete ilişkin eylemlerin yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesi,

v 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda sayılan diğer ihtiyati tedbirler.

Kanunda sayılan ihtiyati tedbirlere örnek olarak davacı, mahkeme açtığı anda mahkemeden haksız rekabete sebebiyet veren aldatıcı reklamların yayınının durdurulmasını, tanıtım afişlerinin ve broşürlerinin imhasını, yayın yasağı getirilmesini talep edebilir.

Haksız rekabet davalarının belirli süreler içerisinde açılması zorunludur. Haksız rekabet davaları, davacının gerçekleştirilen haksız rekabet eylemlerinin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde, her halde haksız rekabet eylemlerinin gerçekleştirildiği tarihten itibaren 3 yıl içinde açılmalıdır.

Haksız Rekabette Görevli ve Yetkili Mahkeme

Haksız rekabet davalarının hukuki mahiyetine ve davanın hangi konuya ilişkin olduğuna göre görevli mahkeme değişkenlik gösterebilmektedir. Ancak haksız rekabet davaları ticari davalar olarak kabul edildiği için genel kural haksız rekabete ilişkin davaların Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesidir. Asliye Ticaret Mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde bu davaları Asliye Hukuk Mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatı ile yürütür.

Haksız rekabet davasının konusunun bir markaya, marka tesciline yahut patente ilişkin olması durumunda görevli mahkeme Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi olacaktır.

Haksız rekabet davasının konusunun işçinin çalıştığı yahut eskiden çalıştığı işyerine karşı gerçekleştirdiği haksız rekabet eylemlerine ilişkin ise bu durumda görevli mahkeme İş Mahkemeleri olacaktır.

Haksız rekabete ilişkin olarak açılacak davalarda yetkili mahkeme haksız rekabetin gerçekleştirildiği, zararın meydana geldiği yer veya davalının yerleşim yeri adresidir. 

Konuyla İlgili Hizmetlerimiz: 

https://www.latifcembaran.com/ticaret-hukuku-avukati

Benzer Blog Yazılarımız:

https://www.latifcembaran.com/blog/senedi-ibraz-zorunlulugu

https://www.latifcembaran.com/blog/maasin-elden-odenmesi

https://www.latifcembaran.com/blog/marka-tescilinde-oncelik-ilkesi

https://www.latifcembaran.com/blog/cek-nedir-nasil-duzenlenir

https://www.latifcembaran.com/blog/ciro-nedir-ciro-turleri-ve-cironun-iptali